(CEO-Talk.vn) – AI đã hiện diện phổ biến trong doanh nghiệp, nhưng từ “dùng AI” đến biến AI thành năng lực vận hành và giá trị kinh doanh vẫn là một thách thức. Khảo sát cho thấy có tới 95% người tham gia cho biết GenAI đã được sử dụng ở cấp độ cá nhân, nhưng chỉ có 59% đi vào các quy trình công việc có hỗ trợ AI và chỉ 36% được nhúng vào ứng dụng hoặc quy trình doanh nghiệp.
Ở cấp độ chủ động hơn, 33% cho biết doanh nghiệp đang tự phát triển hoặc tùy biến các giải pháp AI và 20% đã triển khai AI chuyên biệt theo lĩnh vực hoặc nghiệp vụ. Tuy nhiên, chỉ khoảng 7% ghi nhận các hình thức AI có khả năng vận hành với mức độ tự chủ cao.
Khoảng cách giữa các tỷ lệ này phản ánh một thực tế: nhân viên sử dụng AI ngày càng phổ biến chưa đồng nghĩa với việc AI đã trở thành một năng lực ở quy mô doanh nghiệp. Để đạt đến cấp độ này, AI cần được tích hợp vào các quy trình cốt lõi, có khả năng mở rộng trên nhiều hoạt động và tạo ra kết quả kinh doanh có thể đo lường.
Theo TS. Trần Viết Huân – Chủ tịch CIO Vietnam, việc ứng dụng rộng rãi không đồng nghĩa với triển khai được ở quy mô doanh nghiệp, và quy mô cũng chưa đồng nghĩa với giá trị kinh doanh. “Bài toán hiện nay là chuyển AI từ những công cụ và thử nghiệm riêng lẻ thành một năng lực có thể mở rộng, đo lường và xác định trách nhiệm”, ông Huân nhận định.

44% đã thử nghiệm hoặc sử dụng AI agents
Khoảng 44% người trả lời cho biết đã thử nghiệm hoặc sử dụng AI agents, cho thấy Agentic AI đang nhanh chóng bước vào chương trình nghị sự của doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ 7% ghi nhận những hình thức AI có mức độ tự chủ cao.
Sự chênh lệch này cho thấy doanh nghiệp đang quan tâm mạnh đến AI agents nhưng vẫn thận trọng khi trao cho AI quyền tự thực hiện các tác vụ trong môi trường vận hành thực tế.
Khi AI có khả năng thực hiện nhiều bước công việc, tương tác với hệ thống và tham gia sâu hơn vào quy trình doanh nghiệp, bài toán không chỉ còn nằm ở công nghệ mà mở rộng sang quyền truy cập dữ liệu, phạm vi hành động, cơ chế phê duyệt của con người và trách nhiệm đối với kết quả.
Đáng chú ý, giá trị mà AI tạo ra hiện cũng phân hóa khá rõ. Khoảng 90% người trả lời ghi nhận AI có tác động tích cực tới năng suất nhân viên; 62% cho biết AI hỗ trợ ra quyết định nhanh hoặc tốt hơn và 52% ghi nhận có tác động tới đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, những kết quả gắn trực tiếp với tài chính và thị trường xuất hiện ở tỷ lệ thấp hơn đáng kể. Chỉ 33% ghi nhận AI giúp tiết kiệm chi phí, 23% cho biết cải thiện trải nghiệm khách hàng và 15% ghi nhận tác động tới tăng trưởng doanh thu.
Như vậy, tác động ban đầu của AI đang thể hiện rõ nhất ở năng suất và tốc độ xử lý công việc, trong khi việc chuyển những lợi ích này thành hiệu quả về chi phí, khách hàng và doanh thu vẫn là bài toán khó hơn.
Thách thức không chỉ ở công nghệ

Khi AI đi từ thử nghiệm vào vận hành, những trở ngại lớn ngày càng nằm ngoài bản thân công nghệ. Để triển khai AI ở quy mô lớn, doanh nghiệp cần dữ liệu đủ chất lượng và tin cậy, khả năng tích hợp với hệ thống hiện hữu, hạ tầng có thể mở rộng và đội ngũ có năng lực về AI và dữ liệu.
Đi cùng với đó là khả năng phối hợp giữa kinh doanh và công nghệ, quản trị thay đổi, an ninh, quyền riêng tư, kiểm soát chi phí và đặc biệt là khả năng đo lường giá trị mà AI tạo ra.
Theo ông Trần Nhất Minh, Phó tổng giám đốc kiêm CIO VIB, khi AI bước từ thử nghiệm sang vận hành, doanh nghiệp phải xác định rõ bài toán kinh doanh cần giải quyết, người sở hữu kết quả và phương pháp đo lường giá trị.
“Sự thay đổi này cũng đang định hình lại vai trò CIO, từ người triển khai công nghệ sang người cùng ban lãnh đạo tạo ra kết quả kinh doanh, kết nối công nghệ, dữ liệu và con người theo một mục tiêu chung,” ông Minh cho biết.
Các kết quả khảo sát hiện vẫn mang tính ban đầu khi nghiên cứu đang tiếp tục được triển khai mở rộng. Tuy nhiên, những dữ liệu hiện cho thấy một xu hướng khá rõ: AI đang nhanh chóng trở thành công cụ phổ biến trong doanh nghiệp, nhưng khoảng cách từ sử dụng rộng rãi đến triển khai ở quy mô lớn và tạo ra giá trị kinh doanh có thể đo lường vẫn còn đáng kể.
————————————
Đọc thêm>>
Samsung đầu tư 1,85 tỉ USD mở rộng sản xuất bán dẫn tại Việt Nam
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Công nghệ phải đi vào thực tiễn, tạo ra giá trị mới
CIO – gạch nối giữa ngôn ngữ kỹ thuật và ngôn ngữ kinh doanh
Alibaba.com đưa AI tác nhân vào hỗ trợ SMEs Việt xuất khẩu
