(Ceo-talk.vn) – Chia sẻ tại hội thảo Quản trị doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI do MISA tổ chức hôm 19.6, TS. Lực nhấn mạnh: AI không còn là cuộc đua công nghệ đơn thuần, mà là một cuộc chạy tiếp sức giữa dữ liệu, hạ tầng, tư duy lãnh đạo và tính kỷ luật trong triển khai.
“AI đã trở thành yếu tố chiến lược trong bài toán phát triển dài hạn của doanh nghiệp – không chỉ là công nghệ thử nghiệm, mà là thước đo năng lực quản trị, khả năng thích ứng và mức độ trưởng thành trong tư duy điều hành,” ông nói.
Theo ước tính từ UNCTAD, quy mô lĩnh vực công nghệ số toàn cầu được dự báo sẽ tăng trưởng hơn sáu lần trong giai đoạn 2023–2033, từ 2.500 tỉ đô-la Mỹ lên 16.400 tỉ đô-la Mỹ. Trong đó, AI được kỳ vọng tạo ra cú hích lớn, với tỷ trọng đóng góp vào tổng giá trị gia tăng toàn ngành từ 7% lên 29%. Nói cách khác, cứ mỗi 3 đô-la giá trị tạo ra trong lĩnh vực này vào năm 2033 thì sẽ có 1 đô-la đến từ AI.
TS. Lực dẫn lại dữ liệu từ BCG cho thấy, AI dự báo đóng góp khoảng 120–130 tỉ đô-la Mỹ vào GDP Việt Nam năm 2040 – tương đương 7,5% quy mô nền kinh tế.
Tuy nhiên, khảo sát của McKinsey năm 2024 cho thấy khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và hiệu quả thực tiễn: 65% doanh nghiệp tại các nước phát triển đã ứng dụng AI tạo sinh cho ít nhất một công việc – gấp đôi năm 2023, nhưng chỉ 15% trong số đó ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận rõ rệt từ các sáng kiến AI mang lại.
Theo TS. Lực, chính khoảng cách này là thách thức với doanh nghiệp Việt, bởi phần lớn vẫn chỉ xem AI là công cụ hỗ trợ chứ chưa tích hợp đúng mức trong chiến lược dài hạn.
Ông khuyến nghị doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược AI đồng bộ với chiến lược tổng thể, tránh tình trạng “có AI nhưng không biết dùng để làm gì”. Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu một cách nhất quán, đầy đủ, có khả năng phân tích – bởi theo ông, “dữ liệu phù hợp quan trọng hơn dữ liệu hoàn hảo.”
Tổ chức cũng cần được tái cấu trúc, hình thành các nhóm làm việc linh hoạt (agile teams) kết nối giữa công nghệ, vận hành và nghiệp vụ kinh doanh.
TS. Lực cũng lưu ý rằng đầu tư AI không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là bài toán dòng tiền và năng lực chịu đựng. Chi phí xây dựng hạ tầng dữ liệu, bảo mật, vận hành hệ thống và quản trị rủi ro là rất lớn – đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Tuy nhiên, AI không chỉ dành cho “ông lớn”. Doanh nghiệp vừa nếu có chiến lược đúng và triển khai linh hoạt vẫn có thể tận dụng các công cụ nền tảng (platform-based) để nâng cao hiệu suất và khả năng thích ứng với thị trường.
Từ góc độ quốc gia, ông kêu gọi Chính phủ sớm hoàn thiện thể chế cho AI và dữ liệu – từ khung pháp lý về đạo đức, an toàn thông tin, đến các chính sách khuyến khích chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Môi trường pháp lý ổn định và minh bạch là điều kiện cần để khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực mới như AI, blockchain, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn.
Ông đề xuất Nhà nước cần thúc đẩy thể chế hóa các ngành kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn – tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp phát triển dài hạn.
TS. Lực cũng cho rằng AI không thể tách rời khỏi bối cảnh kinh tế – chính trị vĩ mô. Dự báo năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5–7%, với các động lực chính là tiêu dùng nội địa, đầu tư công và dòng vốn FDI đang hồi phục.
Tuy nhiên, rủi ro từ bên ngoài như chính sách thuế quan mới của Mỹ, lãi suất cao kéo dài hay yêu cầu ESG ngày càng nghiêm ngặt đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu. Nếu không tái cấu trúc kịp thời, bao gồm cả ứng dụng công nghệ như AI, doanh nghiệp Việt có thể bị gạt khỏi các chuỗi giá trị toàn cầu mới.
Để thích ứng, doanh nghiệp cần tận dụng các chính sách hỗ trợ, tinh gọn bộ máy, tối ưu vận hành và cắt giảm chi phí. Về lâu dài, hai hướng đi chiến lược cần được chú trọng là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đặc biệt là ứng dụng AI như một lợi thế cạnh tranh bền vững.
“Ứng dụng AI là bài toán chiến lược, không chỉ đơn thuần là công nghệ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị nền tảng vững chắc, phát triển đội ngũ nhân lực và chủ động nắm bắt cơ hội từ AI,” ông nhấn mạnh.
———————————
Đọc thêm >>
Viettel AI trình làng công nghệ hợp nhất mô hình AI đột phá tại ICLR 2025
Nghịch lý AI trong QA: Vừa lo mất việc, vừa tiên phong ứng dụng AI
Nền tảng TrueTest của Katalon: Định nghĩa kiểm thử phần mềm thời AI-native
Qualcomm mua VinAI củng cố năng lực AI tạo sinh