Nghịch lý AI trong QA: Vừa lo mất việc, vừa tiên phong ứng dụng AI

Một nghịch lý đang diễn ra trong ngành kiểm định chất lượng phần mềm (QA): Càng lo sợ bị AI thay thế, các kỹ sư kiểm thử lại càng tích cực ứng dụng AI vào công việc hằng ngày.

(Ceo-talk.vn) Phản hồi trong báo cáo “Tình trạng chất lượng phần mềm năm 2025” do Katalon thực hiện, hơn 1.500 chuyên gia kiểm thử trên toàn cầu cho biết một thực tế đầy nghịch lý: trong khi nỗi lo bị AI thay thế đang gia tăng, thì họ vẫn phải đi đầu trong việc ứng dụng AI vào công việc hằng ngày.

Báo cáo chỉ ra những chuyên gia QA đã ứng dụng AI có mức độ lo ngại về khả năng bị thay thế cao gấp đôi so với những người chưa ứng dụng AI – phản ánh một nghịch lý trong mối quan hệ giữa chuyên gia kiểm thử và xu hướng tự động hoá.

Có nghĩa rằng các kỹ sư kiểm thử phần mềm không chỉ cạnh tranh chuyên môn mà còn đang kiểm chứng cuộc chuyển đổi nghề nghiệp giữa thời đại AI. Họ đang tăng tốc học hỏi để làm chủ công nghệ mới và sẽ trở thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy đổi mới trong chuỗi phát triển phần mềm.

Trong bối cảnh AI đang định hình lại kỳ vọng ngành như vậy, có đến 82% chuyên gia QA nhận định các kỹ năng liên quan đến AI sẽ trở nên thiết yếu trong 3-5 năm tới. Xu hướng này không chỉ xuất phát từ nhu cầu tự động hóa mà còn được thúc đẩy bởi mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp.

“Những chuyên gia làm chủ công cụ AI sẽ có lợi thế trong việc lập kế hoạch kiểm thử, giải quyết vấn đề và triển khai AI hiệu quả vào quy trình thực tế,” báo cáo nhận định.

QA và AI

67% đội nhóm QA đang đầu tư vào đào tạo liên tục, trong khi 53% đã triển khai các phương pháp kiểm thử dựa trên AI. Đây cũng là chiến lược giúp QA dịch chuyển từ vai trò phòng vệ sang vị trí chiến lược và đóng góp vào tăng trưởng kinh doanh.

77% chuyên gia cho biết việc liên kết giữa chiến lược QA và mục tiêu kinh doanh đã mang lại hiệu quả rõ rệt, đặc biệt trong việc nâng cao tỉ lệ giữ chân khách hàng.

Nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Katalon, -Lâm Vũ, nhận định kiểm thử phần mềm tích hợp AI đang tăng tốc và dần trở thành xu hướng chủ đạo. Dữ liệu tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của các kỹ sư kiểm thử, họ là nhân tố then chốt giữ vững chất lượng trong bối cảnh phát triển phần mềm liên tục.

“48% tổ chức xem QA là một lợi thế cạnh tranh. Trong tương lai chất lượng phần mềm sẽ thuộc về những đội ngũ biết tận dụng sức mạnh AI kết hợp tư duy sáng tạo của con người, dẫn dắt kiểm thử phần mềm bước vào kỷ nguyên mới thông minh, linh hoạt và hiệu quả hơn,ˮ  ông nhận định.

Thế hệ kiểm thử mới “Hybrid Testers”: Theo báo cáo, các nhóm QA có mức độ trưởng thành cao trong mô hình kết hợp này có khả năng ứng dụng giải pháp kiểm thử tối ưu bằng AI cao hơn 1,3 lần và triển khai các phương pháp bảo trì thông minh như self-healing tests cao hơn 1,8 lần so với các nhóm chưa thành thạo.

Việc kết hợp giữa AI, kiểm thử tự động, kiểm thử thủ công và tư duy phản biện của con người đang thúc đẩy hình thành thế hệ kiểm thử mới Hybrid Testers – những chuyên gia có khả năng thích ứng nhanh và dẫn dắt sự đổi mới trong ngành.

Tinh thần tốt, hiệu suất cao: Những kỹ sư kiểm thử có tinh thần tích cực sẽ hài lòng hơn với công việc và đạt hiệu suất cao hơn. Họ có khả năng ứng dụng tự động hóa cao hơn 1,4 lần và đánh giá tích cực hơn về tác động của AI tới hiệu suất cũng cao hơn rõ rệt (71% so với 52%).

AI định hình tương lai kiểm thử: 61% nhóm QA đã ứng dụng AI để tự động hóa các tác vụ lặp lại, giải phóng thời gian cho những công việc chiến lược. Việc tích cự khai thác các công cụ kiểm thử tự động nâng cao, được hỗ trợ bởi AI, giúp quy trình kiểm thử linh hoạt và hiệu quả hơn.

Song song với ứng dụng AI, họ cũng đẩy mạnh đầu tư vào công cụ kiểm thử hiệu suất (34%) và nền tảng quản lý kiểm thử (30%) nhằm tối ưu quy trình và mở rộng quy mô kiểm thử hiệu quả hơn.

Tái định nghĩa chất lượng kiểm thử trong xu thế AI: Các nhóm QA hiệu quả cao đang hiện đại hóa dựa trên ba trụ cột: 61% áp dụng công cụ AI; 51% theo đuổi phương pháp phát triển hiện đại và 40% đầu tư vào kiểm thử liên tục. Sự kết hợp này vừa giúp rút ngắn thời gian phát hành phần mềm vừa đảm bảo độ tin cậy, ổn định và chất lượng ở quy mô lớn.

Thị trường kiểm thử phần mềm toàn cầu có tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 7% cho giai đoạn 2024-2032 và đạt đến quy mô 97 tỉ USD vào 2032. Dữ liệu của Goolge đưa ra năng suất lập trình viên cho thấy đang tăng vọt nhờ sự trợ giúp của AI với hơn 25% code mới cho các sản phẩm họ hiện được viết bằng AI.

Trong bối cảnh AI đang định hình lại ngành công nghệ và Việt Nam đang quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện để phát triển kinh tế số, tạo động lực tăng trưởng mới, vai trò của kiểm thử phần mềm càng trở nên quan trọng

Báo cáo khuyến nghị yêu cầu cấp thiết của lĩnh vực QA là đẩy nhanh tốc độ để vừa đáp ứng tốc độ phát triển của ngành vừa đảm bảo chất lượng sản phẩm theo thông điệp “phải hành động ngay lập tức” (act-now mode). “Các kỹ sư kiểm thử là ‘những người hùng thầm lặng’ đang vượt qua áp lực lớn để tăng tốc mà vẫn phải giữ được chất lượng,” theo ông Vũ Lâm.

———————————-

Đọc thêm>>
KMS Technology: Vườn ươm công nghệ
CEO KMS Technology: Việt Nam không thiếu kỹ sư IT giỏi
10 năm chọn con người làm nền tảng văn hóa doanh nghiệp
Vai trò cộng đồng Việt kiều với sự phát triển ngành công nghệ thông tin

Xem thêm

Thị trường carbon: Từ giao dịch tín chỉ đến bài toán chuỗi giá trị

Theo PwC, khi phát thải được định giá, carbon trở thành một biến số trong chi phí, sản xuất và thương mại. Việc xây dựng thị trường carbon Việt Nam vì thế không chỉ là thiết lập một sàn giao dịch, đó còn là bài toán chuỗi giá trị từ dữ liệu, đo lường, xác minh đến công nghệ giảm phát thải và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Viettel mở rộng hoạt động viễn thông sang thị trường quốc tế thứ 11

Viettel giành quyền sử dụng 240 MHz phổ tần tại Cộng hòa Dominica để triển khai mạng di động 4G/5G. Khi hoàn tất các thủ tục đầu tư, quốc gia Caribe này sẽ trở thành thị trường quốc tế thứ 11 của Viettel và thị trường thứ ba tại châu Mỹ.

BĐS công nghiệp phía Nam phân hóa theo lợi thế địa phương

Thị trường BĐS công nghiệp phía Nam ổn định trong quý II.2026 với tỷ lệ lấp đầy cao ở cả các phân khúc đất KCN, nhà xưởng và nhà kho xây sẵn. Tuy nhiên nguồn cung ngắn hạn chững lại trong lúc kỳ vọng loạt dự án hạ tầng và quỹ đất mới sẽ thúc đẩy tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2028.

Tài sản số Việt Nam: Thị trường đã lớn, nhưng “đường về” vẫn còn hẹp

Thị trường tài sản số Việt Nam đã phát triển nhanh trước khi hành lang pháp lý hoàn thiện. Khi khung thí điểm bắt đầu đi vào thực thi, bài toán đặt ra là làm rõ ranh giới giữa công nghệ và tài chính, tạo “đường về” cho doanh nghiệp và giữ lại nhiều hơn giá trị kinh tế do người Việt tạo ra.

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Công nghệ phải đi vào thực tiễn, tạo ra giá trị mới

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Việt Nam không thể chỉ dừng ở tiếp cận và ứng dụng công nghệ mà cần tiến tới làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm và xây dựng các doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh.