(CEO-talk.vn) – Bản tin trái phiếu Q3.2026 của S&I Ratings ghi nhận thị trường trái phiếu doanh nghiệp có 153 đợt phát hành thành công trong quý với tổng giá trị 179.400 tỉ đồng. Con số này giảm 26% so với quý 2 nhưng vẫn tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy thị trường tiếp tục mở rộng dù tốc độ tăng trưởng còn hạn chế.
Diễn biến phát hành năm nay có nét tương đồng với năm 2025: trầm lắng trong quý đầu năm, tăng mạnh ở quý 2 và điều chỉnh trong quý 3. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố chu kỳ, thị trường còn chịu tác động từ mặt bằng lãi suất tăng cao, làm gia tăng chi phí huy động và ảnh hưởng đến kế hoạch phát hành của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, kênh phát hành ra công chúng tăng trưởng trở thành điểm sáng. Ngược lại, nhu cầu thanh toán lượng lớn trái phiếu đến hạn trong quý cuối năm và năm 2027 lại là thách thức lớn đối với khả năng thu xếp nguồn vốn của các tổ chức phát hành.
Quy mô thị trường trái phiếu DN so với cổ phiếu và tín dụng ngân hàng (% GDP)
Phát hành trái phiếu tăng chậm, kênh công chúng lập kỷ lục
Lũy kế chín tháng đầu năm 2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt 464.100 tỉ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ. Trong cùng thời gian, giá trị trái phiếu đáo hạn đạt 132.800 tỉ đồng, tăng 5,7%; giá trị mua lại trước hạn đạt 228.600 tỉ đồng, giảm 4,5%.
Sau khi tính đến các khoản đáo hạn và mua lại trước hạn, giá trị phát hành ròng đạt 102.600 tỉ đồng. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành theo đó đạt khoảng 1,54 triệu tỉ đồng, tăng 7,1% so với cuối năm 2025.
Theo S&I Ratings, mức tăng này tương đối chậm khi đặt cạnh tốc độ tăng trưởng GDP 9% trong chín tháng và tăng trưởng tín dụng 11,59%. Nhu cầu tín dụng cao đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng mạnh, tác động đáng kể đến chi phí vốn doanh nghiệp và tạo thêm thách thức cho hoạt động huy động qua trái phiếu.
Dù thị trường chung chậm lại trong quý 3, 16 đợt phát hành ra công chúng là kết quả tích cực, với tổng giá trị 31.600 tỉ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ và đạt mức cao nhất từ trước đến nay theo thống kê của S&I Ratings.
Các ngân hàng thương mại tiếp tục là nhóm phát hành chủ lực, chiếm 8/16 đợt phát hành với quy mô trong khoảng 1.000-3.000 tỉ đồng; riêng Agribank phát hành thành công 15.000 tỉ đồng.
Dù vậy, chênh lệch về quy mô giữa ngân hàng và các tổ chức phi ngân hàng vẫn lớn, trong khi tổng thể thị trường tiếp tục phụ thuộc đáng kể vào hoạt động huy động của một số nhóm phát hành chủ chốt.
Bất động sản điều chỉnh, ngân hàng chưa phục hồi đồng đều
Sự hạ nhiệt của nhóm bất động sản là diễn biến đáng chú ý trong quý 3. Số đợt phát hành thành công của nhóm giảm từ 43 đợt trong quý 2 xuống còn 21 đợt, với tổng giá trị giảm 55% so với quý trước.
Theo báo cáo, lượng phát hành của nhóm Vingroup giảm từ khoảng 61.000 tỉ đồng trong quý 2 xuống 16.000 tỉ trong quý 3. Trong khi đó, nhóm Masterise duy trì giá trị phát hành khoảng 23.500 tỉ đồng trong quý 3.
Dù giảm mạnh so với quý trước, giá trị phát hành trái phiếu bất động sản trong quý 3 vẫn tăng 27% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung chín tháng, mức tăng 121%, phản ánh nhu cầu huy động vốn vẫn lớn.
doanh nghiệp bất động sản trong 9 tháng đầu năm 2026.
S&I Ratings nhận định thị trường bất động sản khó khăn trong bối cảnh lãi suất tăng đã tác động đến tiến độ triển khai dự án và chi phí vốn doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhu cầu vốn vẫn tiếp tục là động lực thúc đẩy doanh nghiệp bất động sản huy động qua trái phiếu trong thời gian tới.
Đối với nhóm ngân hàng, tổng giá trị phát hành trong quý 3 đạt khoảng 120.000 tỉ đồng, tăng 7% so với quý trước và tăng 11,8% so với cùng kỳ. Tuy vậy, lượng phát hành lũy kế chín tháng vẫn thấp hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Báo cáo cho rằng cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi theo Thông tư 50 đã phần nào làm giảm động lực phát hành của các ngân hàng thương mại. Với tỷ trọng khoảng 2/3 tổng lượng trái phiếu phát hành, diễn biến huy động của nhóm ngân hàng có ảnh hưởng lớn đến tốc độ tăng trưởng toàn thị trường.
Lãi suất tiến sát vùng đỉnh giai đoạn 2022-2023
Theo S&I Ratings, so với mức đáy năm 2025, lãi suất coupon đã tăng bình quân khoảng 250 điểm cơ bản, tương đương 2,5 điểm phần trăm. Tốc độ tăng lãi suất đã chậm lại đáng kể trong quý 3, song mặt bằng hiện tại đang tiến gần vùng đỉnh của giai đoạn 2022-2023. Điều này khiến doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ hơn giữa nhu cầu bổ sung nguồn vốn, kỳ hạn huy động và chi phí trả lãi.
Riêng nhóm ngân hàng, lãi suất phát hành bình quân quý 3 đạt 8,85%/năm, cao hơn mức bình quân 8,7%/năm tại đỉnh năm 2022. Mức lãi suất phổ biến trong quý nằm trong khoảng 8-9,7%/năm, với một số lô có lãi suất từ 10%/năm trở lên.
Báo cáo dẫn trường hợp Sacombank phát hành với lãi suất cố định 10%/năm. Một số trái phiếu của PVcomBank áp dụng lãi suất bằng bình quân lãi suất tiết kiệm cá nhân kỳ hạn 12 tháng cộng biên độ 4,6%/năm, tương đương khoảng 10,4%/năm tại thời điểm báo cáo.
Ở nhóm bất động sản và các doanh nghiệp khác, lãi suất phát hành đã tăng lên khoảng 12,5-13%/năm. Dù chưa chạm vùng đỉnh 14-14,5%/năm của giai đoạn trước, mức lãi suất này vẫn tạo áp lực lớn lên chi phí huy động, đặc biệt đối với những doanh nghiệp cần nguồn vốn quy mô lớn và thời gian triển khai dài.
Quá trình tăng trưởng của thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Áp lực đáo hạn gia tăng
Bước sang quý 4, thị trường đối diện lượng trái phiếu đến hạn thanh toán ước khoảng 93.000 tỉ đồng, cao nhất trong các quý của năm. Riêng nhóm bất động sản có khoảng 46.900 tỉ đáo hạn, tương đương gần 50% giá trị toàn thị trường.
Theo ước tính của S&I Ratings, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn có thể đạt 276.000 tỉ đồng, tăng 22% so với năm 2026. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm khoảng 156.000 tỉ, tương đương 57%.
Cơ cấu này cho thấy nhu cầu tái cấp vốn của doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục là yếu tố đáng chú ý trên thị trường. Hoạt động phát hành mới vừa phục vụ nhu cầu triển khai dự án, vừa đóng vai trò quan trọng trong việc cơ cấu lại các khoản nợ hiện hữu.
Bên cạnh nhu cầu tái cấp vốn, S&I Ratings nhận định nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế đang bước vào chu kỳ tăng mạnh để phục vụ các dự án bất động sản, khu đô thị, hạ tầng giao thông, năng lượng và công nghiệp. Đây là cơ sở để trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế.
Báo cáo dự báo mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao ít nhất trong nửa đầu năm 2027, trong bối cảnh kỳ vọng lạm phát còn tiềm ẩn rủi ro và lợi suất trái phiếu chính phủ quốc tế neo cao.
——————————————————
Đọc thêm >>
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp 2024: Năm của sự hồi phục
Miza Nghi Sơn huy động 150 tỉ đồng qua kênh trái phiếu
Thị trường carbon: Từ giao dịch tín chỉ đến bài toán chuỗi giá trị
HSBC phát hành báo cáo: Việt Nam – Câu chuyện về vốn